Een soa-test met directe uitslag: wat betekent "direct" eigenlijk?

Je hebt besloten te testen, en vanaf dat moment telt elke dag dubbel. Dus zoek je op een soa-test met directe uitslag. En vrijwel elke aanbieder die je dan tegenkomt, belooft er een. Ze bedoelen alleen niet hetzelfde.

Er zijn in Nederland drie manieren om thuis of snel aan een uitslag te komen, en het verschil tussen die drie is niet een paar uur. Het is het verschil tussen vanavond en volgende week.

Soort 1: de sneltest die je zelf afleest

Dit is de enige categorie waarin "direct" letterlijk klopt. Je neemt een monster, laat het reageren en leest na tien tot vijftien minuten zelf af. Er gaat niets op de post en er kijkt niemand mee.

Wat er op de Nederlandse markt is, is beperkt. De drogisterij heeft één sneltest in het assortiment — de Viola chlamydiatest van € 9,99, alleen voor vrouwen en alleen op chlamydia — en die staat al geruime tijd op niet op voorraad. PostYourLab verkoopt een sneltest op chlamydia en gonorroe voor € 44,50. Onze eigen testen vallen ook in deze categorie: chlamydia, chlamydia en gonorroe, hiv en syfilis en hepatitis B voor € 29,95 per stuk, of alle vijf samen voor € 49,95.

De keerzijde staat verderop in dit artikel, want die is er.

Soort 2: opsturen naar een laboratorium

Hier zit het grootste deel van de markt, en hier wordt het woord "snel" het ruimst gebruikt. Je neemt zelf een monster af, activeert de kit online en stuurt hem op. Pas als het laboratorium je envelop binnen heeft, begint de doorlooptijd te lopen.

Dat onderscheid is de hele truc. "Uitslag binnen 48 uur" betekent 48 uur nadat het lab je monster heeft. Daar gaat de bezorging van de kit naartoe je toe voor, en de post terug naar het lab. Bij de Homed-IQ-testen die Kruidvat en Etos verkopen staat het netjes opgeschreven: één tot drie werkdagen na ontvangst van je sample. Reken daar twee keer post bij op en je zit realistisch op een week.

Wat je ervoor terugkrijgt is geen kleinigheid. Een lab draait een NAAT-test, die het DNA van de bacterie vermenigvuldigt en daardoor ook minieme hoeveelheden aantoont. Dat is gevoeliger dan elke sneltest, de onze inbegrepen. En je krijgt een officieel labrapport, waar een huisarts direct iets mee kan.

Soort 3: een kliniek of de GGD

Prikken op locatie, soms met uitslag dezelfde dag. Klinieken als OneDayClinic en StadsKliniek werken zo, tegen klinieftarieven. De GGD is goedkoper of gratis, maar daar gelden voorwaarden en soms een wachtlijst, en je moet ernaartoe.

Bij klachten is deze route gewoon de juiste. Pijn bij het plassen, afscheiding, een zweertje, pijn in de onderbuik: dan wacht je niet op een pakketje, dan bel je de huisarts of de GGD.

De drie naast elkaar

De eerlijke keerzijde van snel

Een sneltest heeft meer bacteriemateriaal nodig voordat er een streepje verschijnt dan een labtest. Daardoor is de kans op een gemiste infectie groter — vooral vlak na de windowfase, als er nog weinig te vinden is.

Daar volgen twee praktische regels uit, en die gelden voor élke sneltest.

En: een negatieve sneltest bij aanhoudende klachten is geen geruststelling maar een reden om alsnog naar de huisarts te gaan. Een positieve uitslag is dat sowieso — wat je dan doet, staat hier.

Kort samengevat

• "Direct uitslag" betekent bij de meeste aanbieders: snel nadat het lab je monster binnen heeft.
• Echt binnen een kwartier kan alleen met een sneltest die je zelf afleest.
• Die sneltest is minder gevoelig dan een laboratoriumtest. Dat is de prijs van de snelheid.
• Bij klachten, twijfel of een positieve uitslag gaat het alsnog naar een arts.
• Hoe de thuistest zich verhoudt tot huisarts en GGD, lees je in Soa-test thuis, bij de huisarts of bij de GGD?