Welke soa-test heb je nodig? Een kort beslisschema
Losse test of compleet pakket, urine of vingerprik, en wanneer een thuistest niet genoeg is. Een beslisschema op basis van je situatie.
Er liggen zeven testen in onze winkel en de meeste mensen hebben er één nodig. Dit artikel helpt je kiezen, inclusief de situaties waarin geen enkele thuistest het antwoord is.
Begin hier: heb je klachten?
Ja, ik heb klachten. Pijn of branderigheid bij het plassen, afscheiding, een zweertje, pijn in de onderbuik, jeuk, een onverklaarde huiduitslag. Ga dan naar de huisarts of de GGD, en niet eerst testen. Niet omdat een thuistest niet werkt, maar omdat klachten meerdere oorzaken kunnen hebben en een test op één of twee bacteriën de andere niet uitsluit. Bovendien kan een arts bij klachten vaak al behandelen voordat een uitslag binnen is.
Nee, ik wil zekerheid na een risicomoment. Dan is een thuistest een goede route. Lees verder.
Hoe lang is het geleden?
Een test kan niets vinden wat nog niet aantoonbaar is. Minder dan twee weken na je laatste risicocontact is te vroeg voor chlamydia en gonorroe; voor hiv, syfilis en hepatitis B is vier tot zes weken het minimum en is een herhaaltest later verstandig. Alle termijnen staan bij elkaar in hoelang moet je wachten voordat een soa-test betrouwbaar is.
Zet dus eerst een datum in je agenda. Een test die je te vroeg doet, kost je geld en geeft je een uitslag waar je niets aan hebt.
Welke test past bij jouw situatie?
| Jouw situatie | Wat past | Monster |
|---|---|---|
| Eén onbeschermd contact, geen klachten, breed willen kijken | Complete SOA Thuistest — chlamydia, gonorroe, hiv, syfilis en hepatitis B | urine + vingerprik |
| Nieuwe relatie, allebei een keer schoon beginnen | Complete SOA Thuistest, één pakket per persoon | urine + vingerprik |
| Specifiek chlamydia uitsluiten (de meest voorkomende soa) | Chlamydia Thuistest | urine |
| Chlamydia en gonorroe samen, de twee die het vaakst samen voorkomen | Chlamydia & Gonorroe Thuistest | urine |
| Zorgen over hiv of syfilis na een risicomoment | HIV & Syfilis Thuistest | vingerprik |
| Tatoeage, piercing, bloedcontact of reis naar een risicogebied | Hepatitis B Thuistest | vingerprik |
Een praktische afweging: de Complete SOA Thuistest kost minder dan vijf losse testen bij elkaar. Twijfel je tussen twee losse testen, dan is het pakket meestal de verstandigste keuze — niet omdat wij dat liever verkopen, maar omdat soa's zelden alleen komen en je bij één test op twee infecties de rest open laat.
Urine of vingerprik — maakt dat uit?
Ja, en niet alleen voor je comfort.
Een urinetest kijkt naar de urinewegen. Chlamydia en gonorroe worden zo gevonden. Maar zat de besmetting in je keel of anus, dan vindt een urinemonster hem niet, en juist daar verlopen infecties vaak zonder klachten.
Een vingerpriktest kijkt naar je bloed: naar antistoffen of naar een eiwit van het virus. Dat is niet plaatsgebonden — hiv, syfilis en hepatitis B vind je zo, ongeacht waar de besmetting binnenkwam.
Wanneer een thuistest niet het antwoord is
Wees hier eerlijk tegen jezelf; het kost je anders tijd die je niet hebt.
- Klachten. Zie hierboven: naar de huisarts.
- Een partner met een vastgestelde soa. Dan is wachten op een venstertijd niet het plan. Bel de GGD of de huisarts; behandeling kan soms starten zonder uitslag.
- Risico op hiv binnen de laatste 72 uur. Dan is PEP de vraag, niet een test. Bel direct de GGD of de spoedeisende hulp.
- Zwangerschap. Soa-screening hoort bij de verloskundige, niet bij een thuistest.
- Je bent ooit behandeld voor syfilis. Een antistoftest kan dan positief blijven; dat vraagt bloedonderzoek in een laboratorium.
- Je komt in aanmerking voor gratis testen bij de GGD. Dan krijg je daar een compleet onderzoek, inclusief bevestiging en behandeling, voor niets. Wie daarvoor in aanmerking komt staat in soa-test thuis of bij de GGD.
En daarna
Wat je uitslag betekent en welke stap daarop volgt, staat in twee streepjes op je zelftest — wat doe je nu. Hoe het testen zelf in de praktijk gaat, staat met tekeningen bij hoe testen werkt.
Een zelftest geeft een betrouwbare eerste indicatie, maar vervangt geen medische diagnose. Bevestig een positieve of twijfelachtige uitslag altijd bij een arts of de GGD.